Van complicatiebespreking naar kwaliteitsbespreking in het LUMC

Multidisciplinair gesprek  |  Multidisciplinair gesprek tussen zorgprofessionals
Instellinginformatie Academisch ziekenhuis | Leids Universitair Medisch Centrum

Op de afdeling Vaatchirurgie in het LUMC is de traditionele complicatiebespreking omgevormd tot een kwaliteitsbespreking. Enkele principes van het Safety-II gedachtegoed worden hier concreet in de praktijk toegepast. Wekelijks worden patiënten en uitkomsten in de volle breedte met elkaar besproken. Er wordt gekeken naar wat mis is gegaan (de complicaties), maar ook naar zaken die veel beter zijn gegaan dan verwacht of dingen die eigenlijk heel gewoon verliepen. Dit levert belangrijke inzichten op die bijdragen aan het bevorderen van kwaliteit en patiëntveiligheid.

In het kort

  • Op het moment van de kwaliteitsbespreking worden geen poli’s, operaties of wetenschappelijke vergaderingen gepland, waardoor men erbij kan zijn en de bespreking altijd op de agenda staat/prioriteit krijgt.
  • De kwaliteitsbespreking vindt frequent -elke week op een vast moment- plaats.
  • De kwaliteitsbespreking heeft een multidisciplinair karakter.

Inspiratie

Podcast
Luister naar het interview met Jaap Hamming over de kwaliteitsbespreking. Hierin vertelt Jaap over het ontstaan van de bespreking en hoe deze is vormgegeven in het LUMC. Daarnaast vertelt Jaap over de belangrijkste principes van het Safety-II gedachtegoed en hoe deze zijn toegepast.

Luister ook naar de uitgebreidere aflevering van de Tijd voor Verbinding postcast over Leren van de praktijk (Safety-II) in het LUMC. Naast de kwaliteitsbespreking, komt hierin o.a. videoreflectie op de afdeling neonatologie aan bod.

Ontstaan
Jaap Hamming en Marit de Vos hielden zich al langer bezig met kwaliteit van zorg en patiëntveiligheid. Nadat zij in aanraking kwamen met het Safety-II gedachtegoed via congressen, zijn ze gaan nadenken hoe ze dit in de praktijk konden brengen. In het LUMC stonden complicatiebesprekingen al op de agenda, hiernaar werd ook onderzoek gedaan. In lijn van de principes van Safety-II, besloten Jaap en Marit om de oorspronkelijke complicatiebesprekingen te verrijken met het Safety-II gedachtegoed. Zo zijn ze tijdens deze bespreking, naast de ongewenste uitkomsten (complicaties), ook andere uitkomsten van de geleverde zorg gaan bespreken.

Op dit moment doet Merel Verhagen, arts-onderzoeker op de afdeling chirurgie, onderzoek naar de waarde van de bespreking voor zorgprofessionals. Met behulp van zowel kwalitatieve als kwantitatieve methodes wordt de opbrengst ervan geëvalueerd.

 

Structureel reflecteren
Op een vast moment in de week worden in de kwaliteitsbespreking alle patiënten die de afgelopen week ontslagen zijn systematisch met elkaar besproken en geëvalueerd. Daarnaast worden ook de geplande patiënten voor de volgende week in de hele breedte besproken. Dat wil zeggen dat er wordt gekeken naar de ongewenste uitkomsten van de behandeling (de complicaties), de uitkomsten die zijn verlopen zoals gepland en ook naar de uitkomsten die beter zijn dan verwacht. Men heeft standaard ongeveer een uur gepland voor deze bijeenkomst, maar in de praktijk is men meestal eerder klaar.

‘In het begin waren alleen artsen betrokken bij de bespreking, later zijn ook verpleegkundigen aangehaakt’, aldus Jaap. Iedereen gaat vanuit zijn of haar eigen perspectief op een open en constructieve manier het gesprek aan. ‘De volgende stap is om ook te kijken hoe het perspectief van de patiënt beter betrokken kan worden.’ Het plan is om samen met de cliëntenraad patiënten te interviewen over hoe ze terugkijken op de opname.

 

Opbrengsten
De ‘nieuwere’ kwaliteitsbespreking heeft al veel opgeleverd. Omdat men elkaar op een vast moment en op wekelijkse basis spreekt, kunnen kort cyclisch verbeteringen worden ingezet en gemonitord om zo de geleverde zorg verder te verbeteren. Daarbij is er een positieve energie ontstaan in het team. Omdat nu alle uitkomsten aan bod komen, is er ook ruimte om dingen die goed zijn gegaan met elkaar te bespreken. Naast dat van al deze uitkomsten geleerd kan worden, heeft de kwaliteitsbespreking dus een positiever karakter. Dat zorgt voor een betere cohesie in het team. Mensen spreken elkaar veel sneller aan (vooral ook informeel). Men is meer betrokken bij elkaars zorg en dat heeft een boost gegeven aan de teamspirit. ‘Je hebt echt andere gesprekken met elkaar’, vertelt Jaap daarover.

Ook is er minder administratielast omdat mensen elkaar vaker opzoeken buiten de bespreking om. ‘Daardoor zijn er minder of geen werkbesprekingen meer nodig’, aldus Jaap.

Tips & Tricks

Laat je inspireren door de lessen die Jaap, Marit en Merel hebben geleerd in het ontwikkelen van de kwaliteitsbespreking, geïnspireerd door de Safety-II principes.

  • Vanuit het LUMC heeft men ervaren dat de implementatie van de kwaliteitsbespreking een proces is van ervaren, aanpassen en evalueren. Per situatie moet gekeken worden wat in de praktijk wel en niet werkt. Ga als vakgroep of professional vooral experimenteren en ontdekken wat voor jou/jouw afdeling werkt. Wees niet bang om fouten te maken. Start door eens met elkaar te praten (liefst zonder agenda en notulen).
  • Durf op een gegeven moment ook gewoon te starten. Je kunt op voorhand nooit helemaal goed uitdenken hoe iets moet gaan. Zie het als een leerproces; blijf reflecteren en scherp -waar nodig- dingen aan.
  • Kies, voor de borging, een vast moment om het gesprek aan te gaan. Het is belangrijk dat men met elkaar in gesprek blijft, daarvoor moet je tijd blijven maken. Plan op het moment van de bespreking dus geen poli's, operaties etc.
  • Spreek samen af dat iedereen ook altijd aanwezig is, er zijn geen excuses mogelijk. Je mag elkaar hierop aanspreken.
  • Intrinsiek gemotiveerde deelnemers en psychologische veiligheid zijn zeer bepalende factoren voor het succes van de kwaliteitsbespreking.

Meer Weten?

Ambassadeurs

Merel Verhagen
Merel Verhagen
Arts-onderzoeker Chirurgie
Jaap Hamming
Jaap Hamming
Hoogleraar vaatchirurgie
Marit de Vos
Marit de Vos
Postdoc-onderzoeker en AIOS Gynaecologie

Toestemming plaatsen cookies

Deze website maakt gebruik van functionele, statistische en social media & overige cookies. Als u wilt aanpassen welke cookies en scripts gebruikt mogen worden, kunt u hieronder uw instellingen wijzigen.

Meer informatie is beschikbaar in de privacy- en cookiestatement.